Mentalization Based Treatment, afgekort MBT, is een bewezen effectieve behandelmethode die zich richt op het versterken van het mentaliserend vermogen. Maar wat betekent dat precies?

Mentaliseren is het vermogen om te begrijpen wat er in jezelf omgaat, je gevoelens, gedachten en behoeften, en om dat ook bij anderen te kunnen inschatten. Het klinkt misschien vanzelfsprekend, maar voor veel kinderen, jongeren en volwassenen is dit juist een uitdaging. Zeker wanneer emoties hoog oplopen of in situaties die als onveilig worden ervaren, kan dit vermogen tijdelijk of structureel minder goed werken.

MBT is ontwikkeld door de Britse psychiaters Anthony Bateman en Peter Fonagy en wordt inmiddels wereldwijd toegepast. Oorspronkelijk werd de methode ontwikkeld voor mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis, maar de afgelopen jaren zijn er specifieke varianten ontwikkeld voor kinderen (MBT-C), jongeren (MBT-A), gezinnen (MBT-F) en mensen met een licht verstandelijke beperking (MBT-LVB).

Een makkelijke manier om mentaliseren te begrijpen: stel je voor dat iemand plotseling boos op je reageert. Kun je je dan afvragen waarom diegene misschien zo reageert? En kun je tegelijkertijd ook begrijpen wat dat met jou doet?

Dat is mentaliseren. Het gaat om:

• Begrijpen dat gedrag altijd een reden heeft, ook als die reden niet meteen duidelijk is
• Nieuwsgierig blijven naar jezelf én naar anderen, in plaats van snel conclusies te trekken
• Weten dat gevoelens en gedachten niet altijd de werkelijkheid weerspiegelen
• Ruimte maken voor verschillende perspectieven

Wanneer mentaliseren goed werkt, helpt dit om relaties beter te begrijpen, emoties te reguleren en minder snel in conflicten of misverstanden te belanden.

MBT behandeling

Binnen MBT staat de relatie tussen cliënt en de behandelaar centraal. De behandelaar neemt een niet-wetende houding in: in plaats van direct te zeggen hoe iets zit, wordt er samen onderzocht en nagedacht. Dit klinkt misschien ongewoon, maar het is juist deze benadering die ruimte geeft om zelf te ontdekken en te begrijpen.

Tijdens de sessies wordt aandacht besteed aan:

• Wat er in het moment gebeurt in de sessie zelf , welke gevoelens en reacties er zijn
• Situaties uit het dagelijks leven waarbij mentaliseren lastig ging
• De relatie met belangrijke anderen, zoals ouders, vrienden of leerkrachten
• Het herkennen van momenten waarop het mentaliseren ‘uitvalt’, en wat daarna helpt

Bij kinderen en jongeren betrekken we ook de ouders actief bij de behandeling. Want wanneer ouders zelf ook beter leren mentaliseren, heeft dat direct een positief effect op hun kind.

MBT behandeling bij LVB

Voor kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking (LVB) vraagt de behandeling een specifieke aanpak. Abstracte begrippen worden concreet gemaakt, taal wordt aangepast en we werken meer met beelden, voorbeelden en herhaling. De kern van MBT blijft hetzelfde: nieuwsgierig zijn naar wat er in jezelf en in anderen omgaat, en daar steeds meer grip op krijgen.

Bij Psychologie Praktijk JIPP zetten we MBT in voor kinderen, jongeren en hun gezinnen waarbij sprake is van:

• Moeite met het begrijpen van eigen gevoelens of die van anderen
• Problemen in relaties of sociale situaties
• Emotieregulatieproblemen
• Hechtingsproblematiek
• Trauma of ingrijpende ervaringen
• Een licht verstandelijke beperking (LVB), waarbij mentaliseren extra aandacht vraagt

MBT is geen ‘one size fits all’ behandeling. We kijken altijd samen met kind, jongere en ouders wat passend is en sluiten aan bij wat iemand nodig heeft.

Heb je vragen over MBT of wil je weten of deze behandelvorm passend is voor jouw kind of jongere? Neem dan gerust contact met ons op. We denken graag met je mee.